Poprzednia wersja strony Plock.eu

Upamiętniamy rocznicę likwidacji getta

W niedzielę 21 lutego mija 80 lat od chwili, gdy zaczęła się likwidacja płockiego getta. Wspólnie z Muzeum Żydów Mazowieckich zapraszamy do udziału w uroczystościach upamiętniających zagładę płocczan żydowskiego pochodzenia.

Spotkajmy się w niedzielę o godz. 12.00 na rogu ul. Bielskiej i Kwiatka! Uroczystości zaczną się od odegrania hejnału Płocka. Jednak tym razem nie z ratuszowej wieży, ale właśnie u zbiegu tych ulic w sercu dawnej dzielnicy żydowskiej. Właśnie w tym miejscu wykonane zostało jedno z nielicznych zdjęć, dokumentujących likwidację getta. Być może właśnie 21 lutego 1941 roku, a być może później, bo ostatnie deportacja miała miejsce 1 marca 1941.

Na początku uroczystości głos zabierze prezydent Płocka Andrzej Nowakowski, a następnie Rafał Kowalski z Muzeum Żydów Mazowieckich odtworzy utwór audio „Kinderjorn” („Dziecięce lata”) autorstwa krakowianina Mordechaja Gebirtiga (http://liryka-liryka.blogspot.com/2014/08/lata-mode-marian-hemar.html).

Jego płocką wersję a capella zaśpiewał i zarejestrował Liber Taub – płocczanin wypędzony stąd w 1941 roku. Na ulicy Kwiatka znów zabrzmi śpiew byłego mieszkańca Płocka w języku jidysz.

Przed prezentacją usłyszymy tłumaczenie „Kinderjorn” na język polski autorstwa Jacka Cygana. Uroczystości zakończy symboliczna minuta ciszy. Całe wydarzenie będzie transmitowane na Facebooku Muzeum Żydów Mazowieckich.

Rocznicę likwidacji płockiego getta upamiętni także Fundacja Nobiscum, która przygotowała trzy wydarzenia.

W niedzielę 21 lutego o godz. 18.00 czeka nas premiera filmu „W otchłań cieni” oraz wystawy online „Żydzi płoccy 1939-1945” (wszystko dostępne na stronach: jewishplock.eu, fundacjanobiscum.eu oraz kanałach fundacji na Facebooku, a w przypadku wystawy również na fb Płockiej Galerii Sztuki).

Autorami filmu są Gabriela Nowak-Dąbrowska i Piotr Dąbrowski z Fundacji Nobiscum (trailer filmu można obejrzeć pod adresem: https://vimeo.com/511146328). Na produkcję składają się fragmenty wspomnień płockich Żydów, którzy przeżyli deportację, m.in. Symchy Gutermana, Adama Neumana-Nowickiego, Izaaka Zemelmana, Temy Lichtensztajn, a także specjalnie na tę okazję animowane rysunki autorstwa Jakuba Gutermana – płocczanina i utalentowanego artysty. Film dostępny będzie w wersji polskojęzycznej, z polskimi oraz angielskimi napisami.

Wspomnienia Izaaka Zemelmana z materiałów Fundacji: W dniu 21 lutego 1941 roku we wczesnych godzinach rannych otoczono żydowską dzielnicę i SS-owcy zaczęli wypędzać biciem Żydów z ich mieszkań. Pierwszą fazę wysiedleńczą obserwowałem z okna naszego mieszkania. Wypędzonych z mieszkań Żydów bito strasznie i pędzono do ciężarówek. Na ulicach leżało wielu ludzi bez znaków życia. Klapy ciężarówek nie zostały opuszczone, a przy obu jej stronach stali SS-owcy z pałkami i bili wchodzących, tak że przed ciężarówką utworzyło się naturalne wejście na wóz z ciał ludzkich. Wszelkie bagaże odebrano nam przed wejściem na wóz. Pamiętam, że w dniu wysiedlenia był straszny mróz, a wielu ludzi na ciężarówkach było w samej bieliźnie. Na każdej ciężarówce było około 35-40 osób, wepchniętych jak sardynki”.

Natomiast wirtualna wystawa „Żydzi płoccy 1939-1945”, przygotowana przez Fundację Nobiscum we współpracy z Płocką Galerią Sztuki, przypomni najważniejsze informacje dotyczące losów płockich Żydów w okresie II wojny światowej. Materiały zaprezentowane na wystawie pochodzącą m.in. ze zbiorów Towarzystwa Naukowego Płockiego, Ghetto Fighters House, Archiwum Państwowego w Płocku, Biblioteki Narodowej, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz zbiorów prywatnych. Autorem wystawy jest Gabriela Nowak-Dąbrowska, za koncepcję graficzną i wykonanie strony odpowiada Piotr Dąbrowski. Płocka Galeria Sztuki jest partnerem projektu.

Trzecim pomysłem Fundacji jest projekt edukacyjny „To wydarzyło się tu, gdzie stoisz”, który zacznie się 21 lutego i potrwa do 1 marca 2021 roku. Na planszach informacyjnych na ul. Kwiatka znajdą się zdjęcia i informacje, a także kody QR umożliwiające przejście do stron internetowych z wystawą wirtualną „Żydzi płoccy 1939-1945” oraz filmem „W otchłań cieni”.

opr. hw